An tức hương – Nhựa thơm dùng trong Đông y

 An tức hương – Nhựa thơm dùng trong Đông y

An tức hương là một loại nhựa thơm thực vật được sử dụng trong y học cổ truyền và trong hương liệu. Từ lâu, vị thuốc này được dùng để xông, làm thơm, hỗ trợ hô hấp và phối hợp trong một số bài thuốc Đông y.



Tên gọi khác:

Tô hợp hương (một số tài liệu liên hệ nhóm nhựa thơm)

Benzoin resin (quốc tế)

Nguồn gốc thường từ cây thuộc chi:

Styrax benzoin

Styrax tonkinensis

1. Phân bố



Cây cho nhựa an tức hương phân bố tại:

Viet Nam (một số vùng núi phía Bắc)

Laos

Thailand

Indonesia

Ở Việt Nam từng ghi nhận cây bồ đề/Styrax tại vùng núi phía Bắc.

2. Thu hái

Rạch vỏ thân cây trưởng thành

Nhựa tiết ra và đông cứng tự nhiên

Thu nhặt từng đợt

Phơi khô, làm sạch tạp chất

Nhựa tốt thường có mùi thơm dễ chịu, màu vàng nâu hoặc trắng ngà lẫn nâu.



3. Tính vị theo Đông y

Vị cay thơm

Tính ấm

Quy kinh theo tài liệu cổ truyền khác nhau

4. Công dụng dân gian / Đông y

Khai khiếu, tỉnh thần

Dùng trong các bài thuốc hương thơm giúp thông khiếu.

Hóa đờm, hỗ trợ hô hấp

Dùng xông hoặc phối hợp vị thuốc khác.

Sát khuẩn nhẹ, khử mùi

Nhờ tinh dầu thơm.



Giảm đau, hoạt huyết (theo cổ truyền)

Dùng phối hợp.

5. Cách dùng – liều dùng

Dùng trong bài thuốc

0,5g – 2g/ngày (liều nhỏ, tán bột hoặc phối hợp)

Dùng xông

Một lượng nhỏ đặt trên than/hương liệu để tỏa mùi

Dùng ngoài

Phối hợp cao xoa bóp hoặc hương liệu

Không nên tự dùng liều cao.

6. Các bài thuốc dân gian / cổ truyền tham khảo

Bài 1: Xông phòng thơm, dễ thở

An tức hương ít

Quế

Đinh hương

Đốt xông nơi thoáng khí.

Bài 2: Hỗ trợ cảm lạnh dân gian

An tức hương rất ít

Gừng

Tía tô

Sắc các vị thảo dược, an tức hương dùng lượng rất nhỏ theo người có kinh nghiệm.

Bài 3: Hương túi thơm

An tức hương

Bạc hà

Sả khô

Cho vào túi thơm.

7. Lưu ý quan trọng

Không tự ý uống liều lớn.

Có thể gây kích ứng ở người nhạy cảm mùi hương.

Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai nên thận trọng.

Khi xông phải thông thoáng, tránh hít khói quá nhiều.

Nên dùng theo hướng dẫn người có chuyên môn Đông y.

8. Kết luận

An tức hương là nhựa thơm quý dùng trong Đông y và hương liệu, nổi bật với mùi thơm dễ chịu, thường dùng để xông, phối hợp bài thuốc khai khiếu và hỗ trợ hô hấp. Đây là vị dùng liều nhỏ, không nên tùy tiện lạm dụng.


Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Cây Đồng Tiền (Lõi Tiền): Đặc điểm, phân bố, thu hái, công dụng và cách dùng dân gian

Hình ảnh
Cây Đồng Tiền ( Lõi Tiền): Đặc điểm, phân bố, thu hái, công dụng và cách dùng dân gian Cây đồng tiền, nhiều nơi còn gọi là dây lõi tiền, là loại cây leo mọc hoang quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam. Từ lâu, người dân thường dùng cây này trong các bài thuốc dân gian với mục đích hỗ trợ lợi tiểu, thanh nhiệt và chăm sóc đường tiết niệu. Lưu ý: Tên gọi dân gian có thể khác nhau giữa các địa phương, thậm chí cùng một tên nhưng chỉ các loài khác nhau. Vì vậy cần nhận diện đúng cây trước khi sử dụng. 1. Đặc điểm nhận biết Cây đồng tiền/lõi tiền thường là dạng dây leo thân mềm, bám lên hàng rào, bụi cây hoặc thân gỗ nhỏ. Một số đặc điểm thường gặp: Thân mảnh, leo quấn hoặc bò lan. Lá mọc so le, hình tim hoặc gần tròn, đầu nhọn nhẹ. Mặt lá xanh bóng, gân lá rõ. Cây phát triển nhanh vào mùa mưa. Có thể ra hoa nhỏ, ít nổi bật. Do nhiều loài dây leo có hình dáng gần giống nhau, người không có kinh nghiệm dễ nhầm lẫn. 2. Phân bố Cây mọc hoang ở nhiều nơi có khí hậu nóng ẩm. Tại Việt Nam:...
Đọc thêm

Mastic – Nhựa thơm quý từ cây hồ trăn dại

Hình ảnh
 Mastic – Nhựa thơm quý từ cây hồ trăn dại Mastic là một loại nhựa cây thơm tự nhiên nổi tiếng từ vùng Địa Trung Hải, đặc biệt được dùng trong y học cổ truyền, nha khoa dân gian, thực phẩm và hương liệu. Đây là nhựa tiết ra từ cây hồ trăn dại, khi khô tạo thành các hạt trong suốt hoặc vàng nhạt. Tên gọi khác: Mastic gum Chios mastic Nhựa hồ trăn dại Nguồn gốc từ cây: Pistacia lentiscus 1. Phân bố Mastic nổi tiếng nhất từ đảo: Chios Ngoài ra cây còn mọc tại: Greece Turkey Cyprus Italy Một số vùng Địa Trung Hải Loại nổi tiếng nhất là Chios Mastic. 2. Thu hái Cạo nhẹ hoặc rạch vỏ cây trưởng thành vào mùa nóng. Nhựa chảy ra từng giọt nhỏ. Để khô tự nhiên thành “giọt lệ mastic”. Thu gom, làm sạch bụi cát. 3. Tính chất Mùi thơm nhựa cây dễ chịu Vị hơi đắng, the nhẹ Nhai mềm dần như kẹo gum tự nhiên Màu trắng trong đến vàng nhạt 4. Công dụng truyền thống Hỗ trợ tiêu hóa Được dùng dân gian cho đầy bụng, khó tiêu. Hỗ trợ dạ dày Nhiều nơi dùng để làm dịu khó chịu dạ dày. Chăm sóc răng miệng ...
Đọc thêm

Opopanax – Nhựa thơm cổ điển “Sweet Myrrh”

Hình ảnh
 Opopanax – Nhựa thơm cổ điển “Sweet Myrrh” Opopanax là một loại nhựa thơm (gum-resin) có lịch sử lâu đời trong y học cổ truyền và hương liệu, thường được gọi là sweet myrrh vì mùi ấm, ngọt, balsamic dễ chịu hơn một dược thông thường. Từ xa xưa, nó được dùng để xông thơm, hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và làm nước hoa. Tên gọi khác: Sweet Myrrh Opoponax Bisabol myrrh (một số nguồn thương mại) Nguồn gốc thường từ cây: Commiphora erythraea Commiphora guidottii (Một số tài liệu cũng dùng tên này cho nhựa từ loài họ Hoa tán như Opopanax chironium trong lịch sử châu Âu.) 1. Phân bố Nguồn nhựa opopanax thường gặp tại: Somalia Ethiopia Eritrea Yemen Một số vùng Đông Phi và bán đảo Ả Rập 2. Thu hái Rạch vỏ thân cây trưởng thành. Nhựa chảy ra thành giọt. Để khô tự nhiên rồi thu gom. Loại tốt có màu vàng nâu đến nâu sẫm, thơm ngọt ấm. 3. Tính chất Mùi ngọt, nhựa, ấm, hơi cay Dịu hơn một dược thường Dính khi ấm, cứng khi nguội Cháy tỏa hương đậm 4. Công dụng truyền thống Xông thơm – thư giãn Dùng tr...
Đọc thêm