Cây Cúc tần Cúc tần là cây thuốc nam rất quen thuộc ở Việt Nam

 Cây Cúc tần Cúc tần là cây thuốc nam rất quen thuộc ở Việt Nam, thường dùng chữa cảm, đau nhức, viêm xoang, trĩ, xương khớp và làm rau gia vị ở vài nơi.



1. Tên gọi khác

Từ bi

Lức

Đại bi (một số vùng gọi)

2. Phân bố





Mọc hoang và trồng khắp Việt Nam

Nhiều ở:

Bờ rào

Ven ruộng

Bờ kênh mương

Đất ẩm, vùng ven biển

Có ở Đông Nam Á, Ấn Độ, Trung Quốc

3. Đặc điểm nhận biết

Cây bụi cao 1–3 m

Thân nhiều cành

Lá hình bầu dục dài, mép có răng cưa

Mặt lá hơi nhám, vò có mùi thơm hăng

Hoa nhỏ màu tím nhạt/trắng tím thành cụm

4. Bộ phận dùng – Thu hái

Lá là chính

Cành non, rễ cũng dùng

Thu hái

Quanh năm, tốt nhất lúc cây xanh tốt

Chế biến

Dùng tươi

Hoặc phơi khô nơi râm mát

5. Công dụng dân gian

Giải cảm, hạ sốt nhẹ

Ra mồ hôi

Giảm đau nhức xương khớp

Tiêu viêm

Hỗ trợ viêm xoang

Chữa trĩ

Giảm đau bụng sau sinh (dân gian)

Sát khuẩn nhẹ ngoài da

6. Liều dùng tham khảo

Dùng trong

Lá khô: 10–20 g/ngày

Lá tươi: 20–40 g/ngày

Sắc uống hoặc nấu nước xông.

Dùng ngoài

Lá tươi giã đắp

Nấu xông, ngâm rửa

7. Một số bài thuốc kết hợp

Bài 1: Cảm lạnh, nghẹt mũi

Cúc tần 20 g

Sả 15 g

Gừng 10 g

Nấu xông hoặc sắc uống nóng.

Bài 2: Viêm xoang, nghẹt mũi

Cúc tần 20 g

Lá chanh 10 g

Hương nhu 10 g

Nấu xông đầu mặt 10 phút.

Bài 3: Đau lưng, nhức mỏi

Cúc tần 30 g

Ngải cứu 20 g

Muối hột rang nóng

Bọc khăn chườm vùng đau.

Bài 4: Trĩ ngoại

Cúc tần 30 g

Diếp cá 20 g

Lá sung 20 g

Nấu nước xông hậu môn.

Bài 5: Phụ nữ sau sinh đau nhức (dân gian)

Cúc tần 20 g

Ngải cứu 15 g

Ích mẫu 12 g

Sắc uống (cần hỏi thầy thuốc nếu sau sinh có bệnh lý).

8. Lưu ý an toàn

Không thay thế thuốc điều trị bệnh nặng

Người dị ứng tinh dầu nên thử ít trước

Phụ nữ có thai không tự ý dùng liều thuốc kéo dài

Nếu sốt cao, viêm xoang nặng, trĩ chảy máu nhiều → đi khám

9. Cách dùng hay nhất tại nhà

Nếu trong nhà có cây cúc tần:

Hái lá rửa sạch

Đun nước xông khi cảm lạnh

Giã nóng đắp đau nhức

Kết hợp ngải cứu rất tốt cho đau xương khớp

10. Nếu bạn muốn, mình cũng có thể chia sẻ 7 bài thuốc Cúc tần cực hay theo kinh nghiệm dân gian miền Nam và miền Bắc hoặc cách ngâm rượu cúc tần trị đau khớp.

 Dưới đây là 7 bài thuốc Cúc tần hay dùng thực tế, chia theo từng bệnh thường gặp:

1. Cúc tần chữa đau lưng, đau khớp

Cách 1: Chườm nóng

Lá cúc tần 1 nắm

Ngải cứu 1 nắm

Muối hột 1 bát

Rang nóng, bọc khăn, chườm vùng đau 15–20 phút.

Cách 2: Uống trong

Cúc tần khô 15 g

Cỏ xước 12 g

Sắc uống ngày 1 thang.

2. Chữa viêm xoang, nghẹt mũi

Cúc tần 20 g

Sả 15 g

Lá chanh 10 g

Nấu xông đầu mặt 10 phút, ngày 1 lần.

3. Chữa cảm lạnh, sốt nhẹ

Cúc tần 20 g

Gừng 10 g

Tía tô 15 g

Sắc nóng uống, đắp chăn cho ra mồ hôi nhẹ.

4. Chữa trĩ ngoại, sa búi trĩ

Cúc tần 30 g

Diếp cá 20 g

Lá sung 20 g

Đun sôi xông hậu môn 10 phút rồi ngâm.

5. Chữa đau đầu do cảm gió

Lá cúc tần tươi giã nát

Hơ nóng nhẹ

Đắp trán hoặc hai bên thái dương.

6. Chữa mụn nhọt, sưng viêm

Lá cúc tần tươi

Rửa sạch, giã nát với ít muối

Đắp ngoài 20 phút.

7. Sau sinh đau nhức, lạnh người (dân gian)

Cúc tần 20 g

Ngải cứu 15 g

Gừng 10 g

Sắc uống hoặc nấu xông.

Rượu xoa bóp Cúc tần trị đau nhức

Lá cúc tần tươi 500 g

Gừng 200 g

Rượu trắng 2 lít

Ngâm 20 ngày, dùng xoa bóp ngoài.

Lưu ý quan trọng

Không bôi vào vết thương hở

Người da nhạy cảm thử trước

Đau khớp sưng đỏ nặng cần đi khám

Trĩ chảy máu nhiều không nên chỉ dùng lá

Cách trồng 1 cây cúc tần trong nhà

Cắm cành xuống đất ẩm là sống

Càng cắt càng ra nhiều nhánh

Trồng cạnh hàng rào rất tốt


Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Mastic – Nhựa thơm quý từ cây hồ trăn dại

Hình ảnh
 Mastic – Nhựa thơm quý từ cây hồ trăn dại Mastic là một loại nhựa cây thơm tự nhiên nổi tiếng từ vùng Địa Trung Hải, đặc biệt được dùng trong y học cổ truyền, nha khoa dân gian, thực phẩm và hương liệu. Đây là nhựa tiết ra từ cây hồ trăn dại, khi khô tạo thành các hạt trong suốt hoặc vàng nhạt. Tên gọi khác: Mastic gum Chios mastic Nhựa hồ trăn dại Nguồn gốc từ cây: Pistacia lentiscus 1. Phân bố Mastic nổi tiếng nhất từ đảo: Chios Ngoài ra cây còn mọc tại: Greece Turkey Cyprus Italy Một số vùng Địa Trung Hải Loại nổi tiếng nhất là Chios Mastic. 2. Thu hái Cạo nhẹ hoặc rạch vỏ cây trưởng thành vào mùa nóng. Nhựa chảy ra từng giọt nhỏ. Để khô tự nhiên thành “giọt lệ mastic”. Thu gom, làm sạch bụi cát. 3. Tính chất Mùi thơm nhựa cây dễ chịu Vị hơi đắng, the nhẹ Nhai mềm dần như kẹo gum tự nhiên Màu trắng trong đến vàng nhạt 4. Công dụng truyền thống Hỗ trợ tiêu hóa Được dùng dân gian cho đầy bụng, khó tiêu. Hỗ trợ dạ dày Nhiều nơi dùng để làm dịu khó chịu dạ dày. Chăm sóc răng miệng ...
Đọc thêm

Huyết kiệt – Nhựa đỏ quý dùng trong y học cổ truyền

Hình ảnh
 Huyết kiệt – Nhựa đỏ quý dùng trong y học cổ truyền Huyết kiệt là một loại nhựa cây màu đỏ sẫm nổi tiếng trong Đông y và nhiều nền y học cổ truyền. Vì màu đỏ như máu nên gọi là “huyết kiệt”. Từ lâu, vị thuốc này được dùng để hoạt huyết, cầm máu, giảm đau, sinh cơ và hỗ trợ lành tổn thương Tên gọi khác: Dragon’s Blood Kỳ lân kiệt (một số tài liệu) Huyết long Nguồn gốc có thể từ nhiều loài cây khác nhau: Daemonorops draco Dracaena cinnabari Croton lechleri 1. Phân bố Nguồn huyết kiệt truyền thống có tại: Indonesia Malaysia Yemen (đảo Socotra) Peru China (nhập và dùng trong Đông y) Ở Việt Nam chủ yếu dùng dược liệu nhập khẩu. 2. Thu hái Tùy nguồn cây: Từ song mây Daemonorops Thu lớp nhựa đỏ bám ngoài quả. Từ Dracaena Rạch thân, lấy nhựa tiết ra. Từ Croton Cắt vỏ lấy mủ đỏ. Sau đó phơi hoặc cô đặc thành cục. 3. Tính vị theo Đông y Vị ngọt mặn hoặc hơi chát (tùy tài liệu) Tính bình Vào huyết phận 4. Công dụng dân gian / cổ truyền Hoạt huyết, tán ứ Dùng khi bầm tím, đau do ứ huyết. Cầm ...
Đọc thêm

Opopanax – Nhựa thơm cổ điển “Sweet Myrrh”

Hình ảnh
 Opopanax – Nhựa thơm cổ điển “Sweet Myrrh” Opopanax là một loại nhựa thơm (gum-resin) có lịch sử lâu đời trong y học cổ truyền và hương liệu, thường được gọi là sweet myrrh vì mùi ấm, ngọt, balsamic dễ chịu hơn một dược thông thường. Từ xa xưa, nó được dùng để xông thơm, hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và làm nước hoa. Tên gọi khác: Sweet Myrrh Opoponax Bisabol myrrh (một số nguồn thương mại) Nguồn gốc thường từ cây: Commiphora erythraea Commiphora guidottii (Một số tài liệu cũng dùng tên này cho nhựa từ loài họ Hoa tán như Opopanax chironium trong lịch sử châu Âu.) 1. Phân bố Nguồn nhựa opopanax thường gặp tại: Somalia Ethiopia Eritrea Yemen Một số vùng Đông Phi và bán đảo Ả Rập 2. Thu hái Rạch vỏ thân cây trưởng thành. Nhựa chảy ra thành giọt. Để khô tự nhiên rồi thu gom. Loại tốt có màu vàng nâu đến nâu sẫm, thơm ngọt ấm. 3. Tính chất Mùi ngọt, nhựa, ấm, hơi cay Dịu hơn một dược thường Dính khi ấm, cứng khi nguội Cháy tỏa hương đậm 4. Công dụng truyền thống Xông thơm – thư giãn Dùng tr...
Đọc thêm