Cây vả Cây vả là cây thuộc họ Sung (Moraceae), rất quen thuộc ở miền Trung Việt Nam, đặc biệt Huế

 Cây vả Cây vả là cây thuộc họ Sung (Moraceae), rất quen thuộc ở miền Trung Việt Nam, đặc biệt Huế. Quả vả được dùng làm món ăn và vị thuốc dân gian.



1. Tên gọi khác

Vả

Ngái vả (một số nơi gọi)

Wild fig / Elephant ear fig (tùy loài gần)

2. Phân bố




Việt Nam: nhiều ở miền Trung, miền núi, trung du

Phổ biến tại:

Huế

Quảng Trị

Quảng Nam

Tây Nguyên

Ngoài ra có ở:

Lào

Thái Lan

Ấn Độ

Nepal

Nam Trung Quốc

3. Đặc điểm nhận biết

Cây gỗ nhỏ đến trung bình

Lá to bản, hình tim tròn, ráp

Có nhựa mủ trắng

Quả mọc thành chùm trên thân hoặc cành già

Quả tròn dẹt, xanh → chín vàng nâu

4. Bộ phận dùng

Quả non

Quả chín

Lá

Vỏ thân

Nhựa mủ (ít dùng, cẩn thận)

5. Thu hái



Quả non

Hái khi còn xanh non để làm món ăn

Quả chín

Hái khi mềm

Lá / vỏ

Thu quanh năm

6. Công dụng dân gian

Quả vả

Tiêu hóa tốt

Nhuận tràng nhẹ

Giàu chất xơ

Hỗ trợ mỡ máu

Lá vả

Dùng ngoài da

Giảm viêm nhẹ

Vỏ thân

Một số nơi dùng se niêm mạc, tiêu chảy

7. Giá trị dinh dưỡng

Quả vả chứa:

Chất xơ

Canxi

Kali

Polyphenol

Vitamin nhóm B

8. Liều dùng tham khảo

Ăn thực phẩm

1–3 quả non/bữa

Dạng thuốc sắc

Quả khô / lá khô: 10–20 g/ngày

9. Các bài thuốc kết hợp

Bài 1: Táo bón, nóng ruột

Quả vả chín 2 quả

Mật ong 1 thìa

Ăn buổi sáng.

Bài 2: Mỡ máu, thừa cân

Vả non luộc

Ăn kèm rau sống

3–4 lần/tuần.

Bài 3: Viêm da nhẹ ngoài da

Lá vả non rửa sạch

Giã đắp ngoài

Bài 4: Tiêu chảy nhẹ (dân gian)

Vỏ thân vả 10 g

Ổi lá non 10 g

Sắc uống.

10. Món ăn nổi tiếng

Vả trộn Huế

Vả trộn

Vả luộc thái lát

Tôm thịt

Rau thơm

Lạc rang

Rất ngon và nổi tiếng ở Huế.

11. Lưu ý an toàn

Nhựa vả có thể kích ứng da

Người dạ dày yếu ăn sống ít thôi

Không dùng quả quá già cứng nhiều nhựa

Dị ứng họ sung nên cẩn thận

12. Kết luận

Cây vả vừa là cây ăn quả vừa là cây thuốc rất quý, đặc biệt ở miền Trung.

Nếu bạn muốn, mình có thể nói tiếp cách phân biệt cây vả – sung – ngái – si chỉ nhìn lá và quả, hoặc 7 món ngon từ quả vả chữa mỡ máu rất hay.

Rất hay. Nhiều người nhầm vả – sung – ngái – si vì đều thuộc họ Sung Họ Sung. Mình chỉ cách nhận biết nhanh nhất:

1. Cây VẢ

Cây vả

Dấu hiệu:

Lá rất to, gần tròn hoặc tim rộng

Mặt lá ráp

Quả to hơn sung nhiều

Quả mọc trên thân/cành già

Quả non dùng làm món vả trộn Huế

Nhớ nhanh:

Lá to nhất – quả to ăn ngon

2. Cây SUNG

Cây sung

Dấu hiệu:

Lá nhỏ hơn vả

Thuôn dài hơn

Quả mọc thành chùm dày trên thân

Quả nhỏ bằng đầu ngón tay

Nhớ nhanh:

Quả sai nhất – chùm nhiều nhất

3. Cây NGÁI

Cây ngái

Dấu hiệu:

Lá to nhưng có lông ráp mạnh

Cành, lá thô hơn vả

Quả có lông nhám

Nhựa nhiều

Nhớ nhanh:

Sờ ráp nhất – hoang dã nhất

4. Cây SI

Cây si

Dấu hiệu:

Lá nhỏ, bóng, đẹp

Trồng cảnh nhiều

Có rễ khí sinh buông xuống

Quả nhỏ xíu

Nhớ nhanh:

Cây cảnh phổ biến nhất

Bảng phân biệt siêu nhanh

Cây

Lá

Quả

Dễ gặp

Vả

Rất to, tim tròn

To

Miền Trung

Sung

Trung bình

Nhiều chùm

Khắp nơi

Ngái

To, ráp lông

Nhám

Hoang dại

Si

Nhỏ bóng

Nhỏ

Trồng cảnh

Nếu chỉ nhìn lá:

Lá cực to, tròn tim → Vả

Lá vừa, thon → Sung

Lá ráp nhiều lông → Ngái

Lá nhỏ bóng đẹp → Si

7 món ngon từ quả vả tốt cho sức khỏe

1. Vả trộn tôm thịt Huế

Giảm ngán, nhiều xơ.

2. Vả luộc chấm mắm nêm

3. Vả hầm xương

4. Vả nấu cá

5. Vả muối chua

6. Salad vả giảm cân

7. Vả hấp thịt bằm

Vả có lợi gì?

Nhiều chất xơ

Tốt tiêu hóa

Hỗ trợ mỡ máu

Ít calo

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Mastic – Nhựa thơm quý từ cây hồ trăn dại

Hình ảnh
 Mastic – Nhựa thơm quý từ cây hồ trăn dại Mastic là một loại nhựa cây thơm tự nhiên nổi tiếng từ vùng Địa Trung Hải, đặc biệt được dùng trong y học cổ truyền, nha khoa dân gian, thực phẩm và hương liệu. Đây là nhựa tiết ra từ cây hồ trăn dại, khi khô tạo thành các hạt trong suốt hoặc vàng nhạt. Tên gọi khác: Mastic gum Chios mastic Nhựa hồ trăn dại Nguồn gốc từ cây: Pistacia lentiscus 1. Phân bố Mastic nổi tiếng nhất từ đảo: Chios Ngoài ra cây còn mọc tại: Greece Turkey Cyprus Italy Một số vùng Địa Trung Hải Loại nổi tiếng nhất là Chios Mastic. 2. Thu hái Cạo nhẹ hoặc rạch vỏ cây trưởng thành vào mùa nóng. Nhựa chảy ra từng giọt nhỏ. Để khô tự nhiên thành “giọt lệ mastic”. Thu gom, làm sạch bụi cát. 3. Tính chất Mùi thơm nhựa cây dễ chịu Vị hơi đắng, the nhẹ Nhai mềm dần như kẹo gum tự nhiên Màu trắng trong đến vàng nhạt 4. Công dụng truyền thống Hỗ trợ tiêu hóa Được dùng dân gian cho đầy bụng, khó tiêu. Hỗ trợ dạ dày Nhiều nơi dùng để làm dịu khó chịu dạ dày. Chăm sóc răng miệng ...
Đọc thêm

Huyết kiệt – Nhựa đỏ quý dùng trong y học cổ truyền

Hình ảnh
 Huyết kiệt – Nhựa đỏ quý dùng trong y học cổ truyền Huyết kiệt là một loại nhựa cây màu đỏ sẫm nổi tiếng trong Đông y và nhiều nền y học cổ truyền. Vì màu đỏ như máu nên gọi là “huyết kiệt”. Từ lâu, vị thuốc này được dùng để hoạt huyết, cầm máu, giảm đau, sinh cơ và hỗ trợ lành tổn thương Tên gọi khác: Dragon’s Blood Kỳ lân kiệt (một số tài liệu) Huyết long Nguồn gốc có thể từ nhiều loài cây khác nhau: Daemonorops draco Dracaena cinnabari Croton lechleri 1. Phân bố Nguồn huyết kiệt truyền thống có tại: Indonesia Malaysia Yemen (đảo Socotra) Peru China (nhập và dùng trong Đông y) Ở Việt Nam chủ yếu dùng dược liệu nhập khẩu. 2. Thu hái Tùy nguồn cây: Từ song mây Daemonorops Thu lớp nhựa đỏ bám ngoài quả. Từ Dracaena Rạch thân, lấy nhựa tiết ra. Từ Croton Cắt vỏ lấy mủ đỏ. Sau đó phơi hoặc cô đặc thành cục. 3. Tính vị theo Đông y Vị ngọt mặn hoặc hơi chát (tùy tài liệu) Tính bình Vào huyết phận 4. Công dụng dân gian / cổ truyền Hoạt huyết, tán ứ Dùng khi bầm tím, đau do ứ huyết. Cầm ...
Đọc thêm

Opopanax – Nhựa thơm cổ điển “Sweet Myrrh”

Hình ảnh
 Opopanax – Nhựa thơm cổ điển “Sweet Myrrh” Opopanax là một loại nhựa thơm (gum-resin) có lịch sử lâu đời trong y học cổ truyền và hương liệu, thường được gọi là sweet myrrh vì mùi ấm, ngọt, balsamic dễ chịu hơn một dược thông thường. Từ xa xưa, nó được dùng để xông thơm, hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và làm nước hoa. Tên gọi khác: Sweet Myrrh Opoponax Bisabol myrrh (một số nguồn thương mại) Nguồn gốc thường từ cây: Commiphora erythraea Commiphora guidottii (Một số tài liệu cũng dùng tên này cho nhựa từ loài họ Hoa tán như Opopanax chironium trong lịch sử châu Âu.) 1. Phân bố Nguồn nhựa opopanax thường gặp tại: Somalia Ethiopia Eritrea Yemen Một số vùng Đông Phi và bán đảo Ả Rập 2. Thu hái Rạch vỏ thân cây trưởng thành. Nhựa chảy ra thành giọt. Để khô tự nhiên rồi thu gom. Loại tốt có màu vàng nâu đến nâu sẫm, thơm ngọt ấm. 3. Tính chất Mùi ngọt, nhựa, ấm, hơi cay Dịu hơn một dược thường Dính khi ấm, cứng khi nguội Cháy tỏa hương đậm 4. Công dụng truyền thống Xông thơm – thư giãn Dùng tr...
Đọc thêm